Cep Sesiletiriyle (Telefonu) Bütünleşmiş Mobil Mikroskop

Cep Sesiletiriyle (Telefonu) Bütünleşmiş Mobil Mikroskop

Hasan Macit yazdı:
“Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Nano Teknoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Ahmet Çiçek ve Doç. Nurettin Körözlü’nün, özel sektör işbirliği ile cep sesiletiri (telefonuna) bütünleşmiş (entegre) mobil mikroskop geliştirdiklerini, geliştirilen sistemin MAKÜ Veteriner Fakültesi ve Hayvan Hastanesi’ndeki laboratuvar ve veri merkeziyle bütünleştirildiğini (entegre) öğrendim.”

Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Üniversite Araştırmaları Laboratuvarı Direktörü Prof. Dr. Engin Karadağ’ın yaptığı bir araştırmada; Türkiye’deki 206 üniversite rektörünün 68’inin uluslararası yayını bulunmadığı, uluslararası yayını bulunanların da 71’inin de makalesinden uluslararası atıf yapılmadığını tespit etmiştir.

Prof. Dr. Engin Karadağ, “Bilimsel niteliği yüksek rektörler, kendi bilimsel çalışmalarda ARGE’nin önemini iyi bildiklerinden, rektör olduklarında da bu alana yatırım yapıyorlar” dedi.

İngiliz sıralama kuruluşu THE (Times Higher Education), 93 ülkeden 1500’ün üzerindeki üniversitelerde yaptığı araştırmada 2021 yıl Dünya Üniversite sıralamasında, Türkiye’den ilk 400 arasında hiç üniversite yok. 400 ile 500 arasına da sadece Çankaya Üniversitesi ve Koç Üniversitesi yer alabilmiş.

THE (Times Higher Education), üniversitelerin araştırma, bilgi transferi, uluslararası bakış ve öğrenim durumlarını içeren 13 başarım (performans) göstergesi üzerinden araştırmaktadır.

Üniversitelerin yönetimlerine akademik niteliklerine, uluslararası yayınlarına, yönetim yeteneklerine bakılmadan yapılan atamaların getirdiği sonuç ortada.

Türkiye’nin Üniversite öğrencisi ve öğretim elemanları sayısı birçok ülke nüfusundan fazla olmasına rağmen gelinen nokta ülkemiz açısından içler acısıdır.

Her şeye rağmen kendini bilime adamış, öğrencisi ile gece gündüz çalışan bilim insanlarımız var.

                                                                     ***

İlim, Burdur’dan güzel bir duyum aldım…

Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Nano Teknoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Ahmet Çiçek ve Doç. Nurettin Körözlü’nün, özel sektör işbirliği ile cep sesiletiri (telefonuna) bütünleşmiş (entegre) mobil mikroskop geliştirdiklerini, geliştirilen sistemin MAKÜ Veteriner Fakültesi ve Hayvan Hastanesi’ndeki laboratuvar ve veri merkeziyle bütünleştirildiğini (entegre) öğrendim.

Burdur hayvancılıkta önde gelen illerimizdendir. Veteriner fakültemiz ilimiz hayvancılığına önemli katkılarda bulunmaktadır. Mobil mikroskopta bu gereksinimden yola çıkılarak geliştirilmiştir.

Cep telefonu ile bütünleşmiş mobil mikroskopu geliştiren Prof. Dr. Ahmet Çiçek ve Doç. Dr. Nurettin Körözlü, “veteriner hekimlerin sahada hayvandan alıkları kan, idrar, deri, dışkı vb örnekleri veri merkezine aktararak ve on dakika gibi kısa sürede sonucu alabilir. Gerekli teşhisleri koyabiliyor veya laboratuvarlarımızdaki uzmanlara göndererek danışmanlık alabiliyorlar. Böylelikle hayvanlar, hayvan hastanesi gibi ortamlara taşınmadan bu tür kan veya bağırsak parazitleri gibi etmenlerden kaynaklanan hastalıkların hızlı ve kolay tanısı mümkün oluyor. Ülkemizde önemli bir sorun olan buzağı ölümleri gibi sorunların önüne geçileceğini de umuyoruz. Ülkemizde her yıl buzağı ölümü çok yüksek miktarda ve milyarlarca lira maddi kayba neden oluyor” diye konuştu.

Uzak köylerde, yaylalarda, çayır ve otlaklarda (mera) bulunan hayvanların sağaltım (tedavisi) ve denetimi (kontrolü) için giden veteriner hekimler mobil mikroskop uygulaması ile hayvandan aldıkları, kan, dışkı, sidik (idrar) ve deri gibi örneklerin tahlil sonucunu, on dakika gibi kısa sürede alabilecektir. Hastalanan veya koruyucu denetimi (kontrolleri) yapılacak hayvanların geliştirilen sistem sayesinde kolaylıkla, erken ve doğru tanı konulabilecektir.  Günlerce laboratuvar sonucu beklenmeyecek, gereksiz masraf yapılmayacak, zaman geçirmeden sağaltımına (tedavisine) başlanabilinecektir.

Ülkemizde buzağı ölüm oranları çok yüksektir. Şu ana kadar çözülemeyen bir sorundur. Sistem devreye girdiğinde bu sorun çözülebilecektir. Buna bağlı olarak yaşanan et ve süt sorunlarının da çözümünü kolaylaştıracaktır.

MAKÜ Rektörü Prof. Dr. Adem Korkmaz’ın da yatığı açıklama “bu mobil mikroskopun dünyada örnekleri var. Ancak bir yazılımla, bir veri merkeziyle çalışan entegre bir sistem dünyada tek. Bu yazılım tamamen bizim mühendislerimiz tarafından yapıldı. … Misyonumuz gereği hayvan hastalıklarında, özellikle de buzağı, keçi, koyun ölümlerinde kullanacağız. Çünkü bazı hastalıklar var ki erken müdahale ederseniz kurtarıyorsunuz. Erken müdahale edilmezse hayvanı çok kısa sürede kaybedebiliyorsunuz. İshaller bu grupta yer alıyor. Veteriner hekimin hayvanı görüp ilk müdahaleyi yapıp, ilk kuşkusunu teknik bir analizle sonuçlandırıp hızla tedaviye geçmesini sağlıyor. Veteriner hekime doğru tedaviye başlamak ve zaman kazanma imkânı sunuyor. Projemiz seri üretim aşamasına geldi, son kontrol ve saha denetimleri sonrasında yerli ve milli bir ürün olarak Türkiye’ye hediye edeceğiz” diye konuştu.

Daha sonra, aygıtın (cihazın) yapay zeka ile de desteklenen veri merkezinden dünyanın her yerinde hizmet verebileceğini, hayvancılığın dışında insan sağlığı için de uygulanabileceğini anlatan rektör Korkmaz, “Hayvancılığın dışında insan sağlığı için de hakikaten insanların ayağına laboratuvarı götürdüğü küçücük bir çantadaki bir sağlık ekipmanı, bir doktor veya tekniker. İlla doktorun da gitmesi gerekmiyor. Teknolojiyi hayvanın ya da insanın ayağına götürdüğü basit, birkaç dakikalık operasyonla bilgilerin merkeze aktığı bir proje. İnsan sağlığı açısından Türkiye’nin her yerine, Afrika, Asya, Balkanlar gibi Burdur’u da aşan ve dünyaya açılabileceğimiz bir pencere vazifesi görüyor” dedi.

Bu tür buluşlar, dünyada bilim insanlarımızın, ülkemizin saygınlığını artıracaktır.

Laboratuvar ile bağlantılı, cep sesiletiriyle (telefonuyla) bütünleşmiş mobil mikroskop sistemini bulan bilim insanlarımızı kutluyorum. İleriki dönemlerde geliştirecekleri buluşlar için her türlü desteğin verilmesini dilerim.

hasanmacit@gmail.com

Diğer Yazılar