Hikikomori ve COVİD 19

Hikikomori ve COVİD 19

Can Aksel Akın yazdı:
“Gönüllü sosyal izolasyon, hikikomori bugünlerde bizler için zorunlu. COVİD-19’un yayılmaması ve toplumu mümkün olduğu kadar az etkilemesi için çabaların önemli bir kısmı başarılı bir Hikikomori uygulamaktan geçiyor. “

Japonya’da ortaya çıkan bir sendrom, bir hastalık hikikomori. Türkçede “kendini kilitlemek“ gibi bir anlamı var. Etkilediği insanlar yalnız olmaya aşırı değer veriyorlar. Evlerine veya odalarına kapanıyorlar. Kimseyle görüşmüyorlar.

Hikikomori, özellikle gençleri ve genellikle de orta sınıf erkekleri etkiliyor. Sosyal hayal kırıklıkları da hikikomori’nin ortaya çıkmasında etkili olabiliyor. Covid-19 salgınından önce de sadece Japonya değil, Güney Kore gibi başka ülkelerde de görülmekte. Avrupa’da da İspanya’da hikikomori’yle ilgili bir araştırma yapılmış ve 40 yaş üzerinde yaklaşık 400 kişide tespit edilmiş.

Oysa Japonya’da durum çoktan bir halk sağlığı problemine dönüşmüş, yaklaşık 1 Milyon kişinin gönüllü sosyal izolasyon sendromu olan hikikomori’den etkilendiği bildiriliyor. Japonlar ben hikikomori’ydim, şeklinde kullanabiliyorlar cümle içinde.

Hikikomori, Japonya’da bir çok kitaba konu olurken, bu konuyla ilgili bir anime de hazırlanmış. “NHK“ Tatsuhiko Takimoto’nun romanı kitap olarak 2002 yılında Japonca’da basılmış. 2006’da aynı isimle animesi 24 bölüm olarak yayınlanmış. 2007’de ise gördüğü yoğun ilgi sonrası kitap İngilizce olarak yayınlanmış. Nihon Hikikomori Kyokai, Japon Hikikomori Topluluğu gibi bir açılımı var oysa Japon Haber Ajansı da tesadüf sonucu aynı kısaltmayı kullanıyor.

Gönüllü sosyal izolasyon, hikikomori bugünlerde bizler için zorunlu. COVİD-19’un yayılmaması ve toplumu mümkün olduğu kadar az etkilemesi için çabaların önemli bir kısmı başarılı bir Hikikomori uygulamaktan geçiyor. İşte 2020 yılında Hikikomori neredeyse tüm dünyada desteklenen ve istenilen bir gerçeklik olarak karşımızda. Kimilerinin yeni tip bir dünya savaşı olarak tanımladığı COVİD-19, Hikikomori sendromuyla toplumların zorunlu olarak yüzleşmesine neden oldu.

Öncelikle kişinin hikikomori olarak nitelendiği andan itibaren topluma yeniden karışabilmesi çok zor. Japonya’da bu sendromu aşabilmek için kiralık kardeşler bile kullanılıyor aileler tarafından. Evlerine, odalarına güven duyarak girebilmeleri haftalar alabiliyor kiralık kardeşlerin. Bazı hikikomori „hastaları“ şiddete de eğilimli olabiliyor. Ailesine veya kendisiyle iletişime geçmek isteyen kişilere öfkelenerek, şiddet gösterebiliyorlar. Japonya’da hikikomori için tedavi merkezleri bile var. Buralarda cep telefonları, bilgisayar oyunları oynamak yasak. Elbette Hikikomori’den başarılı bir şekilde kurtulan kişiler de var.

Bu konuda yazılmış bir tiyatro oyunu ise 1976 doğumlu Avusturya’lı yazar Holger Schober’ın Hikikomori başlıklı oyunudur. Eser, 2006 yılında Alman Genç Tiyatro Ödülü’ne de aday gösterilmiş.

Tek kişilik oyun, sekiz yıldır odasında kapalı yaşayan ve bu birkaç metrekarelik alanın dışında yaşayan toplumu red eden H’nin hikayesini konu alıyor. H, Dış dünya ile sadece internetteki chat programları aracılığıyla iletişime geçiyor.  Monologlar ve felsefi çıkarımlar, hayat hakkında komik gözlemler, ironik olaylar, kızgınlık, üzüntü ve kayıp hatıraları konu alınıyor. H, toplumun performans beklenti ve talebine, pasiflik ve sessiz bir protestoyla cevap veriyor. Çevresi tarafından hızla unututulma tehlikesiyle de karşı karşıya kalıyor. Annesi ve kızkardeşi ise çaresizlik içinde yardım edemeden ama yine de H’nin yanındadır.

H’nin ruhunun parçalanması, yaşadığı suçluluk duygusu kimsenin onun yalnızlığının içine girmesine izin vermez. Ama günün birinde H’nin kardeşi bir chat programında Rosebud adlı bir sahte isimle H’nin kalesinin içine girebilmeye başlar. Ancak bu kaçınılmaz felakete giden bir yıkımı da başlatır…

Hikikomori, Japonya’da milyonları ilgilendiren bir sorun iken, konu Holger Schober’in tiyatro eserinde evrensel bir sorun olarak ele alınmıştır. Oyunda günümüz gençliğinin sorunları ve isyanını, bir tür sosyal açlık grevi olarak ifade etmeleri durumu olarak görebiliriz Hikikomori’yi. İzolasyon, susmak ve geri çekilmek, dünyanın yaşanılası bir yer olmadığını anlatan bir protesto biçimidir H için. Hikikomori gençler de alternatif varlıklarını sanal bir dünyada bulmaya çalışmaktadırlar.

Diğer Yazılar