PANCAR ALIM KAMPANYASI (1)

PANCAR ALIM KAMPANYASI (1)

Hasan Macit yazdı:
“Bu gün hayvancılığımızın gerilemesi şeker fabrikalarının gerilemesi ile paraleldir.”

Pancar alım kampanyası sessiz sedasız başladı.

Neo liberal politikaların uygulanma öncesinde, ulusal üretime önem verildiği yıllarda Şeker fabrikaları pancar alım kampanyasını şenlik içinde başlatırlardı. İlin valisinin önderliğinde, kamu bürokratlarının, demokratik kitle örgütlerinin, çiftçisinin, işçisinin katılımı ile yapılırdı.

O gün, türküler, şarkılar söylenir. Halaylar çekilir.

Şeker işçisine, pancar çiftçisine ödüller verilerek başlatılırdı.

Nerede, o şenlik içinde başlatılan kampanyalar?

                                                                  ***

Bizim doğup büyüdüğümüz yörelerde pancar ekimi yapılırdı.

Pancar, ilkbaharda ekilip sonbaharda hasadı yapılan sanayi bitkisidir. Pancar ekimi de hasadı da şenlikler düzenlenerek başlatılırdı.

Çiftçi, pancar teslimi yaptığı şeker fabrikası tarafından ödüllendirilirdi. İlkleri, iyi üretimi destekler. Çiftçinin bilinçli üretim yapması için maddi manevi her türlü desteği verirdi.

Çiftçimiz, tarım makinalarını kullanmayı, toprağın hangi gübreye gereksinimi olduğu tahlilini ve doğru gübre kullanmayı, ilaçlamayı şeker fabrikasının mühendislerinin rehberliğinde yaparak yaşayarak öğrenirdi.

Çiftçimiz ayçiçeğin üretimini meyve üretimini de şeker fabrikasının mühendislerinden öğrendiler. Sözleşmeli ayçiçeği üreten çiftçilere ayçiçeği yağı verildiğini unutamam. Nasıl unutayım ki, ilk defa haşhaş yağının dışında çiftçi evlerine sıvı çiçek yağı da girmişti.

Unutamadığım bir olay da, beslediğimiz tosunları şeker fabrikası aracılığı ile kesim yaptırdığımız için elimize piyasa fiyatlarının üzerinde para geçmişti. Rahmetli babamın o gün yaşadığı mutluluğu hala anımsarım.

Köyümüzde yeraltı suyunu, şeker fabrikasının sondajı ile çıkarmış, bahçeler kurmuştuk.

Çiftçinin iyi, verimli ve bilinçli üretim yapabilmesi için pancar bölge şefliğinin teknik elemanları tarlada, kahvede her yerde çiftçi ile birlikte olurlardı. Mesai kavramı yoktu. Gece gündüz tarlaları dolaşırlar gördükleri olumsuzlukların giderilmesi için devamlı uyarırlardı. Tarlaların kimlere ait olduğunu tek tek bilirlerdi.

Pancar bölge şefliği adeta ziraat okulu gibi çalışırlar. Çiftçiyi eğitir, iş üzerinde rehberlik ederlerdi.

                                                                                 ***

Şeker fabrikaları gerek fabrikada gerekse pancar ekiminde çalışacak işçisini pancar ekimi yapan köylülerden alırlardı. Şu anda köylülerimizin büyük bölümü şeker işçiliğinden emekli oldu.

Merkezi köylere kantarlar kurulur kantarlarda köylüler çalışır. Pancar hasadı dönemlerinde pancar alımı yapar, fabrikanın çalışma takvimine göre kamyonlarla depolanan pancarları fabrikaya gönderirlerdi.

Kantarlardan pancar götüren kamyonlar, pancar ekimi yapan çiftçilere parasız dağıtılmak üzere, fabrikadan kantarlara pancar küspesi, pancar kuyrukları getirirlerdi.

Ülkemizde, hayvancılığın geliştiği yöreler, şeker fabrikalarının bulunduğu bölgelerdir. Bunun nedenleri, pancarın yaprakları, şeker üretimi yapılırken açığa çıkan, küspe, melas, pancar kuyruğu hayvan yiyeceği olarak kullanılır. Bu yiyecekleri pancar üretenlere fabrika parasız,  pancar üretemeyen besicilere de değerinin altında (az ücret karşılığı) verir, hayvancılığı desteklerdi. Ayrıca fabrika teknik elemanları ile hayvancılık yapanlara eğitim desteği verir, alım garantili sözleşmeli hayvan üretimi yaptırırdı.

Bu gün hayvancılığımızın gerilemesi şeker fabrikalarının gerilemesi ile paraleldir.

                                                                               ***

Çiftçi aileleri geçimini pancar parasından sağlar. Gereksinimlerini pancar parası karşılığı karşılardı.

Düğünlerinin eşyalarını pancar parasında ödemek kaydıyla alır. Üretemediği yiyecek, giyecek, makine, alet edevat neye gereksinimi varsa alır, pancar parasında borçlarını öderdi.

Çiftçi hangi esnaftan bir şeyler alsa, satıcı parasını hemen deftere kaydeder, pancar parasında ödenecek diye.

“Pancar parasına” sözü en çok kullanılan söz olmuştu.

                                                                   ***

Kısacası; Pancar üretimi tarım ekonomisinin lokomotifi durumundadır.

Pancar bitkisine ve şeker fabrikalarına sahip çıkmak, vatana sahip çıkmaktır!

Devamı gelecek yazımızda…

hasanmacit@gmail.com

Diğer Yazılar